Альфа буынымен қалай тіл табысу керек? Планшет пен кітап арасындағы тепе-теңдік
(сурет: ERNUR.KZ )
Альфа буыны (2010-жылдардан кейін туғандар) — тарихтығы ең технологиялы, еркін және ақпаратты тез қабылдайтын ұрпақ. Олар үшін планшет – жай ғана ойыншық емес, әлемді тану құралы. Дегенмен, ата-аналар мен педагогтар үшін «гаджет пен кітап» арасындағы алтын көпірді табу үлкен мәселеге айналды. Альфа ұрпағымен тіл табысудың және цифрлық әлем мен дәстүрлі оқудың тепе-теңдігін сақтаудың жолдары айта өтейін.
Альфа буыны: Олар кімдер? Бұл ұрпақтың басты ерекшелігі – «цифрлық тумалар» (digital natives) болуында. Олар смартфон мен интернет жоқ әлемді білмейді. Сондықтан оларға «планшетті таста» деу – олардың әлемінің бір бөлшегін тартып алумен тең.
Визуалды қабылдау: Олар ұзақ мәтіннен көрі, қысқа видео мен суреттерді тез түсінеді.
Жылдамдық: Жауапты лезде алғысы келеді.
Жеке кеңістік: Өз таңдауларына құрметпен қарағанды ұнатады.
- Бұйрық емес, түсіндіру тактикасы. Бұл ұрпақ «Мен айттым, солай болады» деген қағиданы қабылдамайды. Оларға кез келген шектеудің себебін түсіндіру маңызды.
Қалай істеу керек: «Телефонды қой!» деудің орнына, «Көзің демалуы керек, қазір 15 минут сурет салайық, содан кейін жалғастырасың» -деп келісімге келу.
- Планшет пен кітап: Бәсекелес емес, серіктес. Кітапты планшеттің «жауын» ретінде көрсету – үлкен қателік. Егер бала кітапты жазалау құралы ретінде көрсе, ол оны ешқашан сүйіп оқымайды.
Тепе-теңдік формуласы: Планшетті танымдық мақсатта қолдануды үйретіңіз. Мысалы, кітаптан бір жануар туралы оқысаңыздар, планшеттен сол жануар туралы қысқа видео көріңіздер. Осылайша, екі құрал бір-бірін толықтырады.
- Гаджетсіз аймақтар мен уақыт. Отбасында нақты ережелер болуы тиіс. Бұл ережелер тек балаға емес, ата-анаға да қатысты. «Цифрлық детокс» сәттері: Ас ішу кезінде, ұйықтар алдында бір сағат бұрын және табиғатқа шыққанда гаджеттер қолданылмауы керек.
Жеке үлгі: Егер өзіңіз қолыңыздан телефон тастамасаңыз, баладан кітап оқуды талап ету қисынсыз.
- Интерактивті оқу процесі. Альфа балалары ақпаратты пассивті қабылдағанды ұнатпайды. Олар процесске қатысуы керек. Кітап таңдау: Баланы кітап дүкеніне апарып, мұқабасы ұнаған кітапты өзіне таңдатыңыз.
Талқылау: Оқыған ертегіні немесе әңгімені «Егер сен кейіпкердің орнында болсаң, не істер едің?» деген сұрақтар арқылы талқылаңыз.
Түйін, тепе-теңдік – бұл шектеу емес, таңдау еркіндігі. Альфа буыны үшін планшет – болашақ жұмыс орны, ал кітап – ішкі мәдениет пен терең ойлаудың негізі. Біздің міндетіміз – оларды технологиядан ажырату емес, сол технологияны саналы түрде қолдануға бағыттау.
Ең бастысы: Бала гаджеттен таба алмайтын жылулықты, шынайы қызығушылықты және тірі қарым-қатынасты ата-анасынан сезінуі керек.
Толғанай ЖАҚСЫЛЫҚҚЫЗЫ,
Алматы қаласы Білім Басқармасының
Алатау ауданы бойынша «№26 ЖББМ» 11 – сынып оқушысы
