Цифрлық ғасыр: жасанды интеллекттің қоғамға ықпалы

Цифрлық технологиялардың дамуы адамзаттың өмірін түбегейлі өзгертті. Бүгінде жасанды интеллект (ЖИ) тек ғылыми фантастика әлемінің бөлігі емес, ол күнделікті өмірімізге енді. Медицинадан бастап, өнеркәсіпке дейін, білім беруден бастап, шығармашылық салаларға дейін ЖИ-дің ықпалы зор. Бұл технология адамзат үшін үлкен мүмкіндіктер ұсынғанымен, сонымен бірге қоғамда жаңа сұрақтар мен сын-қатерлерді туындатуда.

Жасанды интеллекттің артықшылықтары

1.Еңбек өнімділігін арттырады.  ЖИ арқылы көптеген салалардағы жұмыстар автоматтандырылды. Мысалы, өндіріс орындарында роботтар адамдардың еңбегін жеңілдетіп, өнімділікті бірнеше есе арттырды. Сондай-ақ, логистика саласында ЖИ жүк тасымалдауды оңтайландырып, уақыт пен шығынды үнемдейді.

2.Медицинадағы жаңалықтар. Жасанды интеллект ауруларды ерте кезеңде анықтауда маңызды рөл атқарады. Диагностикаға арналған алгоритмдер дәрігерлерге қатерлі ісік сияқты ауруларды жылдам анықтауға көмектеседі. Сонымен қатар, ЖИ дәрі-дәрмектерді әзірлеу процесін жылдамдатып, медициналық зерттеулерді жетілдіруге мүмкіндік береді.

3.Білім беру жүйесін жетілдіру. ЖИ білім беру саласына жаңа технологияларды енгізуге мүмкіндік береді. Оқушыларға арналған бейімделген оқыту бағдарламалары, интерактивті құралдар мен виртуалды ассистенттер білімді тиімді меңгеруге көмектеседі.

4.Күнделікті өмірдегі ыңғайлылық.ЖИ негізіндегі виртуалды көмекшілер (мысалы, Siri немесе Alexa) және онлайн платформалар біздің күнделікті міндеттерімізді жеңілдетіп, уақытты үнемдейді.

Жасанды интеллекттің сын-қатерлері

1.Жұмыссыздық мәселесі. Жасанды интеллекттің дамуы көптеген салаларда адам еңбегін алмастырып, жұмыссыздық деңгейінің артуына әкелуі мүмкін. Бұл әсіресе өндіріс, қызмет көрсету және көлік салаларында байқалады.

2.Этикалық мәселелер. ЖИ-дің шешім қабылдау процесін бақылау қиын болғандықтан, оның этикалық мәселелері жиі талқыланады. Мысалы, автономды көліктердің апаттық жағдайларда қандай шешім қабылдайтыны немесе медициналық алгоритмдердің әділдігі туралы сұрақтар туындайды.

3.Құпиялылықтың бұзылуы. ЖИ негізінде жұмыс істейтін жүйелер үлкен көлемде деректерді өңдейді. Бұл жеке ақпараттың құпиялығын сақтау мәселесін қиындатады. Дұрыс реттелмеген жағдайда деректердің ұрлануы немесе теріс пайдаланылуы ықтимал.

4.Әлеуметтік теңсіздік. ЖИ технологиялары жоғары дамыған елдер мен төмен дамыған елдер арасындағы алшақтықты арттыруы мүмкін. Технологияларға қолжетімділік шектеулі елдер бұл үрдісте артта қалып қоюы ықтимал.

Жасанды интеллект қоғамның көптеген салаларын өзгертуді жалғастырады. Бірақ оның  артықшылықтарын тиімді пайдалану үшін және сын-қатерлерін азайту үшін дұрыс саясат пен басқару қажет.

Мемлекеттер мен технологиялық компаниялар ЖИ-дің этикалық нормаларға сәйкес жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін ынтымақтасуы тиіс. Сондай-ақ, білім беру жүйесін қайта құрып, адамдарды болашақтың еңбек нарығына бейімдеу маңызды. Жасанды интеллекттің дамуы адамзатқа үлкен мүмкіндіктер береді, бірақ оны дұрыс бағытта пайдалану әрқайсымызға байланысты. Бұл технология бізді жаңа деңгейге көтеруі мүмкін, бірақ ол тек құрал екенін ұмытпауымыз керек. Бастысы- ЖИ-ді адамзаттың игілігі үшін қолдану.

                                                                       САҒЫНДДЫҚ Зере Азаматқызы,

Қарағанды қаласы, №59 ЖББМ

11-сынып оқушысы

Жетекшісі: Оразбаева Жанар Кенжебаевна,

қазақ тілі және әдебиет пәндерінің мұғалімі.

Сурет:https://rimg.rtrk.kz/