«Творение господне» фильмі және Вивьен Томас тұлғасы
Бұл — (Something the Lord Made) — шынайы өмірден алынған, терең мағыналы фильм. Бұл туындыны көргенде, адам үлкен жетістікке жету үшін міндетті түрде даңқты ортадан шығуы немесе бірден мойындалуы шарт емес екенін түсінесің. Кейде тарихты өзгертетін адамдар көзге бірден түсе бермейді. Олар тыныш жүреді, көп сөйлемейді, бірақ өз еңбегімен өмірге жаңалық әкеледі. Вивьен Томас дәл сондай тұлға болған. Ол ресми түрде дәрігер болмағанымен, жүрек хирургиясының дамуына орасан үлес қосты. Johns Hopkins Medicine дерегінде 1944 жылғы алғашқы әйгілі «көк бала» операциясына алып келген зертханалық жұмыста Томастың шешуші рөл атқарғаны айтылады.
Бұл фильмнен бойымызға қандай қасиеттерді сіңіре аламыз?
Ең алдымен, бұл фильм еңбекқорлықтың қадірін ұғындырады. Вивьен Томас өмірінде жеңіл жол таңдамаған. Ол қиындыққа қарамастан, білімін өзі жетілдіріп, тәжірибе арқылы өседі. Оның бойынан біз төзімділікті, мұқияттылықты және өз ісіне шын берілуді көреміз. Осындай қасиеттер кез келген адамды биікке жетелей алатынын фильм анық байқатады.
Екінші маңызды нәрсе – сабыр мен ішкі беріктік. Кей кезде адамды бірден бағалай қоймайды, тіпті оның еңбегі өзге біреудің атымен танылуы мүмкін. Вивьен Томас сондай әділетсіздікпен де бетпе-бет келеді. Бірақ ол ашуға ерік беріп, бәрінен бас тартпайды. Керісінше, өз ісінің дұрыстығына сеніп, үнсіз еңбектене береді. Осы тұста фильм бізге нағыз мықтылық айқайда емес, мінезде екенін сездіреді.
Вивьен Томастың бейнесі неге ерекше әсер қалдырады?
Фильмдегі Вивьен Томастың бейнесі сырттай қарағанда сабырлы, тіпті тым тыныш көрінуі мүмкін. Бірақ дәл осы тыныштықтың ішінде үлкен күш жатыр. Ол өзін сөзбен емес, ісімен дәлелдейтін адам. Оның байыптылығы, ұқыптылығы, білімге деген құрметі және өз ісіне шексіз жауапкершілігі көрерменге бірден сезіледі.
Бұл бейнені әсерлі ететін тағы бір нәрсе – оның адами болмысы. Ол тек дарынды маман емес, арманынан айырылмаған жан. Фильмде оның реніші де, үміті де, ішкі күресі де байқалады. Сол себепті көрермен Вивьен Томасқа тек таңырқап қарамайды, оған іштей жақындай түседі. Оның бейнесі асқақ пафоспен емес, шынайылықпен есте қалады. Фильмдегі бұл рөлді Мос Деф, қазіргі атымен Ясин Бей сомдаған, ал Альфред Блэлок рөлін Алан Рикман ойнаған. Көпшілік бұл фильмді дәл осы актерлік ойынның тереңдігі үшін де жоғары бағалайды.
Бұл фильм бізге қандай ой салады?
Бұл фильмді көргеннен кейін адам «еңбек әрқашан бағалана ма?» деген сұрақ туралы ойланады. Өмірде көп нәрсе бірден әділ шешіле бермейді. Кейде нағыз еңбектің иесі көлеңкеде қалып қояды. Бірақ фильм уақыт өте келе шынайы еңбектің бәрібір өз бағасын алатынын аңғартады. Осы мағынада бұл туынды әділдік туралы емес, әділдікке жеткенге дейінгі төзім туралы да әңгімелейді.
Тағы бір ұғынатын нәрсе – үлкен жетістіктің артында көбіне көпшілік біле бермейтін адамдар тұрады. Медицина тарихындағы маңызды беттердің бірі болған «көк бала» операциясы бір адамның ғана емес, бірнеше маманның бірлескен еңбегі еді. Johns Hopkins материалдарында бұл жетістікте педиатр-кардиолог Хелен Тауссиг, хирург Альфред Блэлок және Вивьен Томастың бірлескен еңбегі ерекше аталады.
Сондықтан фильм адамды еңбекті құрметтеуге, үнсіз жүрген таланттарды бағалауға, өз мақсатыңнан бас тартпауға үйретеді. Бұл – тек медицина туралы фильм емес. Бұл – адамның өз орнын табуы, өзінің кім екенін дәлелдеуі және өмірде із қалдыруы туралы фильм.
Неліктен бұл фильм әлі күнге дейін әсерін жоғалтпайды?
«Творение господне» бүгін де маңызды болып қалуының себебі – оның көтерген тақырыптары ескірмейді. Еңбек, талант, мойындалу, әділетсіздік, сабыр, адамдық қадір – бұлар кез келген заманда өзекті ұғымдар. Фильм тарихи оқиғаға негізделгенімен, ондағы сезім мен ой бүгінгі көрерменге де жақын.
Оның үстіне бұл туынды тек мазмұнымен ғана емес, сапасымен де ерекшеленеді. Фильм Emmy марапаттарында аталып өткен, соның ішінде операторлық жұмысы үшін жеңіске жеткен. Бұл оның көркемдік деңгейінің де жоғары екенін көрсетеді. 
Мадина ҚАНАТҚЫЗЫ
Шымкент қаласы,
ЖШС «Қазыбек» ЖББМ-нің 11-сынып оқушысы
Қолданылған әдебиеттер
- Something the Lord Made (2004).
- Something the Lord Made.
- Johns Hopkins Medicine. Vivien Thomas туралытарихиматериалдар.
- Emmy Awards. Something the Lord Madeфильмітуралымарапатақпараты.
