Волейбол – командалық спорт түрі

Спорттың бұл түрінің тікелей қазақша атауы болмағанымен, түрі қолмен дом ойнау, торға доп салу екенін анық көрсетіп тұр. Қолмен торға лақтырғанда, ұшып барып торға түседі, не түспей қалады. Ұшатын доп десек те қателеспейміз.

Аңдатпа:

Еліміздің волейболдан құрама командалары әлемдік жарыстарда алдыңғы қатардан көрініп келеді.  Ерлер құрамасының Әлем чемпионатына (2002) қатысса, ал әйелдер құрамасының Азия чемпионаттарында күміс медаль алуы — тарихи жетістіктер кіреді. ^[1]Қазақстанда алғашқы жарыс 1926 жылы  Қызылордада  ұйымдастырылды. Қазақстан волейболы 20 ғасырдың 60-жылдары жақсы дамығандығы айтылады. Ол спорт шебері, КСРО-ның еңбек сіңірген жаттықтырушысы Октябрь Жарылғаповтың есімімен тікелей байланысты.

Волейболшылардың халықаралық одағы 1924 жылы құрылған; 1992 жылдан осы одаққа Қазақстан Республикасының Волейбол федерациясы мүше. Волейболдың ресми күні 1895 жыл деп белгіленді. Оны алғаш ойлап тапқан- У. Дж. Морган. ^[1] (https://kk.wikipedia.org/wiki/

Мақаланың мақсаты: Волейбол ойнаудағы әдіс-тәсілдерді жетілдіру арқылы оқушылардың дене шынықтыру қабілеттерін дамыту.

Міндеттері: 1. Волейбол ойнау техникасын игерудің жолдарын анықтай отырып, оқушылардың командада жұмыс істеу дағдыларын жақсарту. 2. Волейбол жаттығулары арқылы жылдамдық, икемділік және реакция уақытын дамытуға арналған әдістерді енгізу. 3. Ойын барысында стратегия мен тактиканы қолдану дағдыларын жетілдіру үшін сабақ жоспарларын құрастыру. 4. Оқушылардың дене шынықтыру сабақтарына қызығушылығын арттыру мақсатында волейбол арқылы мотивацияны көтеру.

Кіріспе:

Қазіргі таңда волейбол дене шынықтыру сабақтарында кеңінен қолданылады. Бұл мақалада волейбол ойнаудағы негізгі әдіс-тәсілдер қарастырылады, соның ішінде допты қабылдау, беру, шабуылдау және тосқауыл қою. Әрбір техника ойынның тиімділігін арттыруға бағытталған және дене қозғалысы мен ойлау қабілетін жетілдіруге ықпал етеді. Волейбол ойынының әдістері оқушының физикалық дамуына ғана емес, сондай-ақ командалық жұмыс пен қарым-қатынас дағдыларын нығайтуға да ықпал етеді.

Бұл ойын оқушылардың физикалық және психологиялық дамуына айтарлықтай ықпал етеді. Волейбол ойнау барысында оқушылардың физикалық төзімділігімен қатар, тактикалық ойлау қабілеттері де дамиды. Ойынның негізгі мақсаты – допты қарсылас команда алаңына түсіру болғандықтан, оқушылардың шапшаңдығы мен дәлдігі артады.

Осы зерттеудің мақсаты – волейбол ойнаудың тиімді әдіс-тәсілдерін анықтап, оқушылардың дене шынықтыру сабақтарына деген қызығушылығын арттыру. Бұл зерттеу оқушылардың дене шынықтыру сабақтарында волейболды қалай тиімді қолдануға болатындығын көрсетуге бағытталған. Ол арқылы оқушылардың физикалық және психологиялық дамуын қамтамасыз етуге болады.

Негізгі бөлім

Волейбол ойнаудағы әдіс-тәсілдерін жетілдіру

Волейболдың физикалық және психологиялық әсерлері

Бұл ойын арқылы дене шынықтыру сабақтарында оқушылардың жылдамдық, икемділік, және реакция уақытын дамытуға болады. Мысалы, шабуыл жасау немесе қорғау кезінде оқушылардың шапшаң әрекет ету қажеттілігі олардың жылдамдықтарын арттырады. Сонымен қатар, волейболдың командалық сипаты оқушылардың бір-біріне деген сенімін нығайтады.

Әдіс-тәсілдерді жетілдірудің маңызы

Волейбол ойнау барысында дұрыс әдіс-тәсілдерді қолдану оқушылардың ойын сапасын едәуір арттырады. Мысалы, допты қабылдау, беру және шабуыл жасау тәрізді негізгі техникаларды игеру арқылы оқушылар ойын барысында жоғары нәтиже көрсете алады. Бұл техникаларды меңгеру үшін мұғалімдерге арнайы оқу бағдарламаларын енгізу қажет. Мысалы, жаттығулар барысында оқушылардың қозғалыс координациясын дамытуға бағытталған тапсырмалар беру тиімді.

Қорытынды.

Қорыта айтқанда, волейбол ойнау әдіс-тәсілдерін жетілдіру арқылы оқушылардың физикалық, психологиялық және әлеуметтік дамуын қамтамасыз етуге болады. Бұл тек спорт емес, маңызды әлеуметтік-мәдени құбылыс ретінде қарастырылуы тиіс. Оқушылардың болашақта белсенді азамат болуына ықпал ету үшін волейболды дамытуға бағытталған бағдарламаларды енгізу қажет. Болашақта мектептерде волейбол сабақтарының санын арттырып, жаттығуларды әртүрлі әдіс-тәсілдермен байыту ұсынылады. Волейболды тек спорттық мақсатта ғана емес, сонымен қатар, оқушылардың жалпы дамуына үлес қосатын құрал ретінде қарастыруға шақырамын. Волейбол арқылы балалардың әлеуетін толық ашуға мүмкіндік бар, сондықтан осы мүмкіндікті жіберіп алмауға тырысу керек.

АЙНАБЕКОВ  Ержан,

Түркістан облысы, Шардара ауданы,

«Сырбек Каттебеков атындағы жалпы білім беретін мектеп»

коммуналдық мемлекеттік мекемесі дене шынықтыру пәні мұғалімі

Пайдаланылған дереккөздері:

1. Жүнісов А.Қ. Волейбол ойынының техникасы. – Алматы: Спорт, 2015. – 256 б.
2. Ибрагимов Н.М. Волейболдың тактикалық әдістері // Дене шынықтыру әлемі. – 2019. – №3. – 45-48 б.
3. Сарбасов Б. Волейбол: оқыту әдістемесі. – Астана: Білім, 2018. – 192 б.
4. Қайырбекова Л.Т. Жасөспірімдерге арналған волейбол [Электронды ресурс]. – Қолжетімді: http://www.volleyball.kz – Қаралған күні: 05.10.2023.
5. Молдағалиев Е. Спорттық ойындардың негіздері. – Шымкент: Жастар, 2020. – 310 б.
6. Ахметова Г. Волейболдағы командалық үйлесімділік // Спорт және дене шынықтыру. – 2021. – №7. – 30-33 б.
7. Нұрғали С. Волейбол техникасының дамуы [Электронды ресурс]. – Қолжетімді: http://www.sporttech.kz – Қаралған күні: 05.10.2023.