«Farabi Shakirti» мектеп мұғалімдері мен орта және жоғары оқу орындары оқытушыларына, сала мамандарына, магистранттар мен жасөспірімдерге арналған Республикалық желілік басылым-сайты

Редакциялық саясат

admin_farabi

«Farabi shаkirti» медиа-платформасының редакциялық саясаты
(Республикалық журнал және www.farabishakirti.kz интернет-басылымы)

1. Миссия мен басты құндылықтар (Креативті формат)
*Миссиямыз: Әл-Фарабидің интеллектуалды мұрасын заманауи цифрлық трендтермен ұштастыра отырып, жаңа буын – білімді, креативті және сыни ойлай алатын «Фараби шәкірттерін» қалыптастыру.
*Аудиториямен байланыс: Біз оқырманмен «жоғарыдан төмен қарай» емес, тең дәрежелі серіктес, замандас ретінде сөйлесеміз. Құрғақ фактілер емес, креативті сторителлинг пен визуалды журналистика басты орында.
*Құндылықтар: Мәдени-ұлттық кодты сақтау, жаңа технологиялар мен ғылымды трендке айналдыру, медиа-сауаттылық. [1] https://prg.kz/document/
2. Жаңа «Масс-медиа туралы» Заңға негізделген құқықтық ережелер
Редакция өз қызметінде ҚР-ның жаңа құқықтық нормаларын қатаң басшылыққа алады:
2.1. Мемлекеттік тілдің басымдығы (Тіл квотасы)
Заң талабы: Жаңа заң бойынша мемлекеттік тілдегі контент көлемі кезең-кезеңімен артып келеді.
*Редакциялық ереже: «Farabi shаkirti» журналы мен порталының негізгі контенті (кемінде 65-70 пайызы) тек қазақ тілінде жарық көреді. Интернет-порталдағы мультимедиалық өнімдер (видео, подкаст, инфографика) қазақ тіліндегі сапалы контентті дамытуға бағытталады. [2] https://www.akorda.kz/
2.2. Ақпараттың шынайылығы мен фактчекинг
Заң талабы: Таратылатын ақпараттың заңдылығы мен анықтығы, объективтілігі басты қағидат болып табылады.
Редакциялық ереже: «Farabi shаkirti» ешқашан тексерілмеген ақпарат, фейк және сенсация соңынан қумайды. Кез келген ақпарат кемінде екі тәуелсіз дереккөзден тексеріледі (фактчекинг). [1, 2] https://prg.kz/document/
2.3. Талап қою мерзімі (Исковая давность)
Заң талабы: БАҚ-та жарияланған материалдарды теріске шығару немесе азаматтардың ар-намысы мен қадір-қасиетін қорғау бойынша сотқа жүгінудің ескіру мерзімі жаңа заң бойынша 1 жыл болып шектелді. [1, 2] https://ertistv.kz/
Редакциялық ереже: Редакция материал жарияланған сәттен бастап 1 жыл ішінде келіп түскен заңды шағымдарды қарастыруға міндетті. Осы мерзім өткеннен кейін ескі контент бойынша материалды өшіру немесе өзгерту туралы заңсыз талаптар қабылданбайды. [1, 2] https://www.akorda.kz / 2024 ж.,19 маусым
2.4. Ұлттық және отбасылық құндылықтар мониторингі
Заң талабы: Жаңа медиа заңнама контенттің ұлттық, мәдени және отбасылық құндылықтарға қайшы келмеуін қадағалайды.
Редакциялық ереже: Материалдарда Қазақстанның мәдени мұрасы, отбасы институты, жастардың адамгершілік тәрбиесі дәріптеледі. Экстремизмді, деструктивті діни ағымдарды, суицидті насихаттайтын немесе қоғамдық резонанс тудыратын этикадан тыс контентке толықтай тыйым салынады. [1, 2, 3] https://prg.kz/document/
2.5. Жеке өмірге қолсұғылмаушылық және бейнежазба ережелері
Заң талабы: Азаматтардың келісімінсіз олардың бейнесін жариялауға заң бойынша белгілі бір шектеулер қойылады.
Редакциялық ереже: Мәдени-бұқаралық, спорттық немесе қоғамдық іс-шараларда түсірілген фото/видеоларды жариялауға рұқсат етіледі. Алайда, жеке сұхбаттар мен тұлғалық контентте кейіпкердің ресми келісімі (ауызша немесе жазбаша) алынуы шарт. [1, 2] https://prg.kz/document/
3. Креативті стилистика мен қонтент саясаты
«Farabi shаkirti» дәстүрлі форматтан алшақтап, заманауи цифрлық медиа ретінде жұмыс істейді:
Контент форматы:
Журналда: Терең талдаулар, интеллектуалды лонгридтер, табысты жастармен эксклюзивті сұхбаттар, QR-код арқылы порталға өтетін интерактивті беттер.
Порталда (www.farabishakirti.kz): Динамикалық жаңалықтар, танымдық подкастар, TikTok/Reels форматындағы қысқа білім беру видеолары, интерактивті тесттер мен инфографикалар.
Тіл стилі: Түсінікті, жанды, заманауи қазақ тілі. Редакция кеңсе тілінен (канцеляризм) және тым күрделі академиялық терминдерден қашады. Ғылым мен білімді трендтік «Edutainment» (ойнай отырып үйрену) форматында ұсынады.
Визуалды безендіру: Ашық, минималистік, креативті дизайн. Жасанды интеллект (AI) құралдарын иллюстрация жасауда белсенді қолдану (бірақ AI жасаған өнімдерге міндетті түрде маркер қойылады).
4. Порталдағы тұтынушылық Контент (UGC) және комментарийлер
Сыйластық мәдениеті: www.farabishakirti.kz порталындағы және әлеуметтік желілердегі пікір қалдыру алаңдары модерациядан өтеді.
Тыйым салынады: Кибербуллинг, балағат сөздер, ұлтараздық және дінараздық тудыратын комменттер ескертусіз өшіріледі, ал заң бұзушы пайдаланушылар бұғатталады. [1, 2] https://prg.kz/document/
5. Редакцияның тәуелсіздігі және нативті жарнама
Мүдделер қақтығысы: Редакция ешқандай саяси немесе коммерциялық топтардың мүддесін қорғамайды.
*Маркировка (Белгі қою): Портал мен журналдағы барлық ақылы, демеушілік немесе мемлекеттік ақпараттық тапсырыс аясындағы материалдарға міндетті түрде «Жарнама», «Серіктестік материал» немесе «Арнайы жоба» деген айқын белгі (маркер) қойылады. Бұл оқырман алдындағы адалдықтың кепілі. [1, 2] https://inbusiness.kz/26.06.24

Редакция мемлекеттік саясаттың басым бағыттарын өз аудиториясының (жастар мен зиялы қауымның) тілінде сөйлету үшін контентті мынадай тақырыптық блоктарға бөледі:
• «Ұлттық код және Фараби мұрасы»: Тарихты, мәдениетті, ұлттық құндылықтар мен Әл-Фарабидің философиясын заманауи трендтермен (мысалы, комикстер, QR-кодты интерактивті беттер арқылы) дәріптеу.
• «Адами капитал және Ғылым»: Жаңа заң БАҚ-тың қоғамды дамытудағы рөлін жоғары қояды. Осы ретте отандық жас ғалымдарды таныту, ғылыми жаңалықтарды қарапайым тілмен түсіндіру жобаларын әзірлеу.
• «Медиа-сауаттылық және Киберқауіпсіздік»: Жастар арасында фейк ақпаратқа қарсы тұру мәдениетін қалыптастыру, бұл мемлекеттік идеологияның ең сұранысқа ие бағыттарының бірі.
• «Нашақорлық пен құмар ойындарға (лудомания) қарсылық»: Жастар арасындағы әлеуметтік дерттердің алдын алу бағытында заманауи әлеуметтік роликтер мен сторителлинг форматтарын ұсыну.

Республикалық «Farabi Shakirti» журналы мен https:/farabishakirti.kz порталының Тақырыптық бағыты: мектеп мұғалімдеріне, оқушыларға, орта және жоғары оқу орындарын оқытушылары мен білім алушыларына, сала мамандарына ардагерлерге, ата-анаға арналған.
Мақсаты: Журнал мен порталдың басты мақсаты – білім беру саласы мен басқа да мамандық иелерінің креативті жетістіктерін өнеге ретінде тарату, мұғалімдердің шығармашылық ізденістерін қолдау және дарынды жастарға өз идеяларын еркін білдіруге мүмкіндік беретін алаң ұсыну.
Авторлық құқық және материалдарды пайдалану тәртібі: Редакция өз платформасындағы авторлық мазмұнды қорғау үшін қатаң ережелер бекіткен:
*Міндетті сілтеме: «Farabi Shakirti» журналы мен https:/farabishakirti.kz порталының материалдарын қолдануға тек белсенді гиперсілтеме жасалған жағдайда ғана рұқсат етіледі.
*Рұқсат алу: Журнал мен портал мақалаларын басқа басылымдарда қайталап басып шығару үшін міндетті түрде редакцияның жазбаша рұқсаты керек.
*Коммерциялық шектеу: Жазбаша рұқсатсыз материалдарды коммерциялық мақсатта пайдалануға мүлдем болмайды.

Материалдарды іріктеу және этика
*Шынайылық пен құндылық: Жарияланатын мақалалар мен әдістемелік жұмыстар білім саласына, қалың оқырманға пайдалы, тәрбиелік мәні бар және нақты деректерге сүйенген болуы тиіс.
*Жас тілшілерге мамандығын дұрыс таңдауға ақпараттық қолдау көрсету: Басылым мектеп оқушыларының шығармашылық қабілетін дамытуға басымдық береді. Журналист мамандығын таңдаған жасөспірімдермен жеке шығармашылық байланыс орнатып, белсенді авторларға «Жас тілші» куәліктерін табыстап, ұстазды Алғыс хатпен марапаттайды.
*Редакцияға жолдаған автордың мақаласын «Мәтіннің бірегейлігін» — плагиатқа тексеру қызметтерін көрсетуге арналған шарттың/лицензияның көшірмесі жіберуші тараптан талап етіледі.
*Республикалық «Farabi shakirti» танымдық журнал мен https://farabishakirti.kz портал беттерінде жарияланған материалдардың шынайылығына, деректердің дәлдігіне және білдірілген пікірлерге авторлардың өздері жауапты. Редакция көзқарасы автор позициясымен сәйкес келмеуі мүмкін.

Ескерту: «Farabi shakirti» журналы мен farabishakirti.kz порталының Редакциялық саясаты жасанды интеллект (ЖИ) технологияларының көмегімен құрылды, редакция алқасымен жан-жақты тексерілді, өңделді және бекітілді.
Біз әл-Фарабидің ғылыми мұрасы мен ізгілік принциптеріне адал бола отырып, өз жұмысымызда
заманауи инновациялар мен ашықтық (транспаренттілік) стандарттарын ұстанамыз.