«Farabi Shakirti» мектеп мұғалімдері мен орта және жоғары оқу орындары оқытушыларына, сала мамандарына, магистранттар мен жасөспірімдерге арналған Республикалық желілік басылым-сайты
Ғибрат

«Әжемнің құрт, май, ірімшігі – ұлттық дәмнің асыл мұрасы»

Сурет: ЖИ, жолдаған автор

Қазақ халқының ұлттық тағамдары – ата-бабамыздан мирас болып келе жатқан баға жетпес қазына. Солардың ішінде құрт, май және ірімшік – дастарқанның сәні ғана емес, еңбек пен берекенің белгісі. Мен үшін бұл тағамдардың ерекше орны бар. Себебі олардың әрқайсысы менің аяулы әжемнің қолынан дайындалады. Әжемнің жасаған құртын, сары майын және ірімшігін жеген сайын балалық шағым, ауыл өмірі мен қазақы дәстүр көз алдыма келеді.

Жаз мезгілі басталысымен әжемнің шаруасы қыза түседі. Таң атпай тұрып сиырын сауып, жаңа сауылған сүтті үлкен қазанға құяды. Мен де әжемнің қасында жүріп, қолдан келгенше көмектесуге тырысамын. Ол маған әр тағамның қалай дайындалатынын асықпай түсіндіріп отырады. Әжемнің айтуынша, дәмді тағамның сыры – таза еңбек пен сабырлылықта.

Сүттен ең алдымен айран ұйытылады. Кейін айранды пісіп, одан сап-сары, хош иісті май алынады. Әжемнің майының түсі алтын сияқты жарқырап тұрады. Оны жаңа піскен ыстық нанға жағып жесең, ерекше дәмі ұзақ уақыт ұмытылмайды. Дүкендегі маймен салыстыруға келмейтін табиғи дәмді дәл осы ауылдан ғана табуға болады.

Ал құрт жасау – ерекше шеберлікті. қажет ететін жұмыс. Әжем сүзбені қайнатып, тұзын келтіріп, қолымен домалақтап әртүрлі пішін жасайды. Кейін оны күн көзіне жайып кептіреді. Кепкен құрт ұзақ уақыт сақталады. Жолға шыққанда немесе қонақ келгенде әжем міндетті түрде дастарқанға құрт қояды. Құрттың қышқылтым әрі тұзды дәмі ерекше тәбет ашады. Әжем: «Құрт – денсаулыққа пайдалы, сүйекті қатайтады, күш береді», – деп жиі айтып отырады.

Ірімшік те әжемнің сүйікті тағамдарының бірі. Ол жаңа сауылған сүттен дайындалады. Әжемнің ірімшігі жұмсақ, тәттілеу әрі өте дәмді болады. Кейде шай үстінде ірімшікті балмен бірге жейміз. Мұндай сәттер отбасының жылулығын, ауылдың тыныштығын ерекше сезіндіреді.

Мен әжемнің әр ісінен еңбекқорлықты, ұқыптылықты және ұлттық дәстүрге деген құрметті үйренемін. Ол бізге тек тағам дайындауды ғана емес, еңбекті бағалауды, ысырап жасамауды және табиғи астың қадірін білуді үйретеді. Осындай тәлім-тәрбие ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келе жатқан ұлттық құндылықтардың сақталуына үлкен үлес қосады.

Қазіргі заманда түрлі дайын тағамдар көбейгенімен, әжемнің қолынан шыққан құрт, май мен ірімшіктің орны ерекше. Олар табиғи, таза әрі денсаулыққа пайдалы. Осындай ұлттық тағамдарды дәріптеп, олардың жасалу жолын үйрену – әрбір жас ұрпақтың міндеті деп ойлаймын.

Қорыта айтқанда, әжемнің құрт, май, ірімшігі – тек тағам ғана емес, қазақ халқының тұрмыс-тіршілігін, еңбексүйгіштігін және ұлттық болмысын танытатын асыл мұра. Мен әжемді мақтан тұтамын және оның үйреткен өнегесін өмір бойы сақтап, кейінгі ұрпаққа жеткізуді өзімнің парызым деп білемін.                                                                                                                       БЕЙШЕНАЛЫ  Маргиза  Абылайқызы,

Жамбыл облысы, Т.Рысқұлов ауданы,

Шолақ-қайыңды ауылы, «Жамбыл орта мектебінің»

11-сынып оқушысы.

Республикалық «Farabi  shakirti» журналы

мен  www.farabishakirti.kz  желілік басылым

сайтының  Жас  тілшісі

Сәйкес жаңалықтар

Мемлекет басшысы тігін фабрикасын аралап көрді

Мектеп оқушысы 7,5 жылға бас бостандығынан айырылды

MAIQY BIDIŃ NAQYL SÓZDERI