Сурет: ЖИ, жолдаған автор
Бүгінде адамзат бұрын-соңды болмаған технологиялық дәуірге қадам басты. Смартфон, интернет, робот, цифрлық жүйе – мұның бәрі күнделікті өмірдің ажырамас бөлігіне айналды. Солардың ішінде қоғамға ең үлкен өзгеріс әкелген жаңалықтардың бірі – жасанды интеллект. Қазір ол тек ғылыми зертханаларда емес, медицинада, білім беруде, журналистикада, бизнес пен өндірісте кеңінен қолданылып келеді. Кей мамандар жасанды интеллектіні «төртінші индустриялық революцияның жүрегі» деп атайды. Себебі бұл технология адам еңбегін жеңілдетіп қана қоймай, бүкіл әлемнің даму бағытын өзгертіп жатыр.
Ең алдымен, жасанды интеллект уақытты үнемдеп, еңбек өнімділігін арттырады. Мысалы, Қазақстанда жүргізілген зерттеу бойынша, жасанды интеллект елдегі жұмыс күшінің шамамен 70%-ының өнімділігін арттыра алады. Бұл – технология адамның орнын толық басады деген сөз емес, керісінше оның жұмысын жеңілдететін құрал екенін көрсетеді. Қазіргі таңда дәрігерлер ауруларды анықтау үшін AI жүйелерін қолданады. Кей бағдарламалар мыңдаған рентген немесе томография нәтижелерін бірнеше минут ішінде сараптап, қауіпті ауруларды ерте анықтауға көмектеседі. Қазақстанда PneumoNet атты жүйе ай сайын шамамен 30 мың компьютерлік томографияны тексеріп, өкпенің 17 түрлі ауруын анықтай алады. Демек, жасанды интеллект кейде адам көзі байқамайтын қауіптің өзін анықтап, мыңдаған адамның өмірін сақтап қалуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар жасанды интеллект білім беру саласына да үлкен өзгеріс әкелді. Бұрын оқушы қажетті ақпаратты кітаптан ұзақ іздейтін болса, қазір бірнеше секунд ішінде жауап таба алады. Арнайы платформалар әр оқушының деңгейіне қарай тапсырма ұсынып, оқу процесін жеңілдетеді. Бұл әсіресе ауыл мен қала арасындағы білім айырмашылығын азайтуға көмектеседі. Бүгінде көптеген елдер цифрлық білім жүйесін дамытуға ерекше көңіл бөлуде. Қазақстанда да AI саласына инвестиция көлемі күрт өсті: 2023–2025 жылдар аралығында жасанды интеллект жобаларына салынған инвестиция 14 миллион доллардан 73 миллион долларға дейін артқан. Бұл мемлекет үшін де технологияның маңызы зор екенін дәлелдейді.
Алайда жасанды интеллектінің жағымсыз тұстары да бар. Кей зерттеулер бойынша, Қазақстанда болашақта бір миллионнан астам жұмыс орны автоматтандырылуы мүмкін. Әсіресе қарапайым, қайталанатын жұмыстарды техника атқаруы ықтимал. Бұл адамдарды жаңа мамандықтарды меңгеруге мәжбүр етеді. Сонымен қатар жастардың технологияға шамадан тыс тәуелді болуы да үлкен мәселе. Кей адамдар өз бетінше ойланудың орнына барлық жауапты жасанды интеллектіден іздей бастады. Егер адам технологияны тек дайын ақпарат алу үшін қолданса, оның шығармашылық қабілеті әлсіреуі мүмкін.
Қорытындылай келе, жасанды интеллект – адамзаттың болашағына әсер ететін ең маңызды технологиялардың бірі. Ол медицина мен білімді дамытып, уақытты үнемдеп, қоғамның дамуына жол ашады. Бірақ кез келген технология секілді оны дұрыс пайдалану қажет. Жасанды интеллект адамды алмастырмауы керек, керісінше оның мүмкіндігін арттыратын құрал болуы тиіс. Болашақта
озық елдердің қатарында болу үшін жастар технологияны тек тұтынушы емес, оны дамытушы деңгейінде меңгеруі қажет.
МАЕРБЕК Дина Мейірханқызы,
Жамбыл облысы, Тараз қаласындағы
«Д.М Карбышев атындағы 16 орта мектебінің»
11 сынып білім алушысы