Сурет: ЖИ, жолдаған автор
4 маусым – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздер күні
Жыл сайын 4 маусым күні Қазақстан халқы Мемлекеттік рәміздер күнін атап өтеді. Бұл мереке – еліміздің егемендігі мен тәуелсіздігін, ұлттық бірлігі мен тұтастығын айшықтайтын ерекше күн. Мемлекеттік рәміздер – кез келген тәуелсіз мемлекеттің бет-бейнесі, оның әлем алдындағы беделін танытатын маңызды құндылықтар. Қазақстанның Туы, Елтаңбасы және Әнұраны халқымыздың тарихын, мәдениетін, рухани дүниесін және болашаққа деген сенімін бейнелейді.
Тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақстан өз мемлекеттілігінің негіздерін қалыптастыруға кірісті. Осы маңызды кезеңде мемлекеттік рәміздерді қабылдау қажеттілігі туындады. 1992 жылғы 4 маусымда Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы мен Елтаңбасы ресми түрде бекітілді. Кейінірек Мемлекеттік Әнұран қабылданды. Ал 2007 жылдан бастап 4 маусым Мемлекеттік рәміздер күні ретінде ресми түрде аталып келеді.
Мемлекеттік рәміздер – мемлекеттің егемендігі мен дербестігінің белгісі ғана емес, халықтың тарихи жады мен ұлттық құндылықтарының көрінісі. Олар азаматтарды ортақ мақсаттарға жұмылдырып, елге деген сүйіспеншілік пен патриоттық сезімді нығайтады. Сондықтан рәміздерді құрметтеу – әрбір азаматтың қасиетті борышы.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы – тәуелсіздіктің ең маңызды нышандарының бірі. Тудың авторы – белгілі суретші Шәкен Ниязбеков. Көк түсті Ту бейбітшілік пен ашық аспанды, тұрақтылық пен бірлікті білдіреді. Түркі халықтарының дүниетанымында көк түс қасиетті ұғым болып саналады және адалдықтың, тазалықтың белгісі ретінде қабылданады.
Тудың ортасында алтын түсті күн бейнеленген. Күн – өмірдің, жылулықтың және молшылықтың белгісі. Күннің астында қанатын кең жайған қыран құс орналасқан. Қыран – еркіндіктің, биік мақсаттардың, тәуелсіз рухтың символы. Қазақ халқы қыранды ежелден қасиетті құс ретінде құрметтеген.
Тудың сабы жағында ұлттық өрнек бейнеленген. Бұл қазақ халқының бай мәдениеті мен салт-дәстүрін көрсетеді. Осылайша Тудың әрбір элементі еліміздің тарихын, мәдениетін және болашаққа деген ұмтылысын бейнелейді.
Бүгінде көк Ту халықаралық ұйымдарда, әлемдік жарыстарда және түрлі халықаралық іс-шараларда Қазақстанның абыройын асқақтатып келеді. Спортшыларымыз жеңіске жеткен сәтте көк Тудың көтерілуі әрбір қазақстандықтың жүрегіне мақтаныш сезімін ұялатады.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы
Мемлекеттік Елтаңба – елдің тарихы мен рухани құндылықтарын бейнелейтін ерекше рәміз. Оның авторлары – белгілі сәулетшілер Жандарбек Мәлібеков пен Шот-Аман Уәлиханов.
Елтаңбаның негізгі элементі – шаңырақ. Шаңырақ қазақ халқы үшін отбасының, бірліктің және берекенің белгісі болып табылады. Елтаңбадағы шаңырақтан жан-жаққа таралған уықтар күн сәулесін еске түсіреді. Бұл Қазақстан халқының ортақ үйі – тәуелсіз мемлекеттің тұтастығын білдіреді.
Шаңырақтың екі жағында қанатты пырақтар бейнеленген. Пырақтар батырлықтың, күш-қуаттың және алға ұмтылыстың символы саналады. Олар халықтың жарқын болашаққа деген сенімін көрсетеді.
Елтаңбаның жоғарғы бөлігінде бес жұлдыз орналасқан. Жұлдыз – адамзаттың биік армандары мен игі мақсаттарының белгісі. Ал төменгі жағында «QAZAQSTAN» деген жазу бар. Елтаңбадағы алтын және көгілдір түстер еліміздің бейбітшілігін, тұрақтылығын және өркендеуін білдіреді.
Елтаңба мемлекеттік мекемелердің ғимараттарында, ресми құжаттарда және түрлі мемлекеттік нысандарда орналастырылады. Ол Қазақстанның егемендігін білдіретін маңызды белгілердің бірі болып табылады.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны
Мемлекеттік Әнұран – халықтың рухын көтеретін, патриоттық сезімін оятатын ерекше рәміз. Қазіргі Әнұран 2006 жылы қабылданды. Оның негізіне халық арасында кеңінен танымал «Менің Қазақстаным» әні алынды.
Әннің сөзін жазған Жұмекен Нәжімеденов болса, музыкасының авторы – Шәмші Қалдаяқов. Кейін мәтінге белгілі бір өзгерістер енгізіліп, оны Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев толықтырды.
Әнұранда туған жерге деген сүйіспеншілік, елдің байлығы мен кеңдігі, халықтың еркіндікке ұмтылысы көрініс тапқан. Әнұран орындалған кезде әрбір азамат орнынан тұрып, оң қолын жүрек тұсына қою арқылы құрмет көрсетеді.
Спорттық жарыстарда немесе халықаралық кездесулерде Қазақстанның Әнұраны шырқалған сәтте әрбір қазақстандық ерекше мақтаныш сезімін бастан кешіреді. Бұл – елдің бірлігі мен рухының көрінісі.
Мемлекеттік рәміздердің тәрбиелік маңызы
Мемлекеттік рәміздердің жастар тәрбиесіндегі рөлі ерекше. Олар жас ұрпақтың бойында отансүйгіштік қасиетті қалыптастырады, ел тарихына деген құрметті арттырады. Мектептерде, жоғары оқу орындарында және түрлі мәдени мекемелерде рәміздерді насихаттауға арналған іс-шаралар тұрақты түрде өткізіліп келеді.
Патриоттық тәрбие беру барысында мемлекеттік рәміздердің мәні мен маңызы түсіндіріледі. Бұл жастардың азаматтық жауапкершілігін арттырып, ел болашағына бейжай қарамауға үйретеді. Өз рәміздерін құрметтейтін ұрпақ қана мемлекетінің дамуына үлес қоса алады.
Сонымен қатар мемлекеттік рәміздер халықты ортақ құндылықтар төңірегіне топтастырады. Қазақстан – көпұлтты мемлекет. Әртүрлі этнос өкілдерінің бір шаңырақ астында тату-тәтті өмір сүруіне ортақ рәміздердің де қосатын үлесі зор.
Рәміздерді құрметтеу – азаматтық міндет
Қазақстан Республикасының заңнамасында мемлекеттік рәміздерді пайдалану тәртібі нақты белгіленген. Мемлекеттік рәміздерді қорлау немесе оларға құрметсіздік таныту заң алдында жауапкершілікке әкеледі.
Алайда рәміздерді құрметтеу тек заң талабы ғана емес, азаматтық мәдениеттің көрсеткіші болып табылады. Әрбір азамат өз елінің Туын, Елтаңбасын және Әнұранын мақтан тұтып, олардың мән-мағынасын білуі қажет.
Қазіргі таңда мемлекеттік мерекелерде, ресми жиындарда және қоғамдық іс-шараларда рәміздерге ерекше құрмет көрсетіледі. Бұл дәстүр ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып, ұлттық сананы нығайтуға қызмет етеді.
Мемлекеттік рәміздер – Қазақстан тәуелсіздігінің, егемендігі мен ұлттық бірлігінің басты белгілері. Олар халқымыздың бай тарихын, мәдени мұрасын және жарқын болашаққа деген сенімін бейнелейді. Ту, Елтаңба және Әнұран әрбір қазақстандықтың жүрегінде ерекше орын алады.
4 маусым – Мемлекеттік рәміздер күні еліміздің әрбір азаматына тәуелсіздіктіңқадірін сезіндіріп, Отанға деген сүйіспеншілікті арттыратын маңызды мереке. Мемлекеттік рәміздерді құрметтеу арқылы біз өз елімізге, тарихымызға және болашағымызға деген құрметімізді көрсетеміз. Сондықтан көк Туымыз әрдайым биікте желбіреп, Елтаңбамыз айбынымызды асырып, Әнұранымыз халқымыздың рухын асқақтата берсін.
БЕЙІЛХАН Перизат,
«Ақмола облысы білім басқармасының Шортанды ауданы
бойынша білім бөліміСтепной ауылының жалпы орта
білім беретін мектебі» КММ — нің 11 «А» сынып оқушысы,
Республикалық «Farabi shakirti» журналы мен www.farabishakirti.kz
желілік басылым сайтының Жас тілшісі
Шығармашылық жетекшісі: Серикбай Надя,
Қазақ тілі мен әдебиеті пәндерінің мұғалім