Сурет: ЖИ, жолдаған автор
Қазақстан киносы соңғы жылдары жаңа белеске көтеріліп келеді. 2026 жылы отандық фильмдердің прокаттағы үлесі, жаңа киножобалардың өндірісі, анимацияның дамуы және ұлттық кино мұрасын сақтау бағытында бірқатар жұмыстар атқарылуда.
2026 жылдың алғашқы жарты жылдығында мемлекеттік қолдаумен түсірілген алты фильм кең прокатқа шықты. Олардың қатарында «Гипноз», «Билет из рая», «Осенний бриз», «Құт», «Әбіл» және «Пряники для её отца, моего прадеда, её деда» атты картиналар бар. Бұл фильмдердің кинотеатрларда көрсетілуі қазақстандық режиссерлер мен шығармашылық топтардың жаңа жұмыстарын кең аудиторияға ұсынуға мүмкіндік берді.
Биыл кино өндірісіне қызығушылықтың артқанын мемлекеттік қолдауға ұсынылған жобалар саны да көрсетеді. 2026 жылғы конкурс барысында 323 өтінім қабылданып, бірнеше кезеңнен кейін 18 киножоба мемлекеттік қолдау алуға іріктелді. Бұл отандық кино саласында жаңа сценарийлер мен шығармашылық жобалардың көбейіп келе жатқанын көрсетеді.
Қазақстан киносының халықаралық деңгейдегі таныстырылымы да жалғасуда. Мысалы, «Mūğalım» фильмі Испаниядағы 74-ші Сан-Себастьян халықаралық кинофестивалінің New Directors байқау бағдарламасына Қазақстан атынан қатысады. Мұндай фестивальдер отандық режиссерлердің шығармаларын шетелдік көрермен мен кәсіби кино қауымдастығына таныстыруға мүмкіндік береді.
Киноиндустриядағы тағы бір маңызды бағыт – анимация. 2026 жылы «Қазақанимация» шығармашылық бірлестігі он пилоттық жобаның өндірісін бастады. Жаңа жобалар халықаралық кәсіби алаңдарда, соның ішінде Канндағы Marché du Film және Annecy International Animation Film Festival аясында таныстырылды. Бұл қазақ тіліндегі балалар мен отбасылық контентті дамытуға бағытталған жұмыстардың бірі.
Сонымен қатар Қазақстан киносының тарихын сақтау жұмыстары да назардан тыс қалмай отыр. 2026 жылдың алғашқы алты айында бес фильм цифрландырылып, тағы екі картина реставрациядан өтті. Бұл жұмыстар ұлттық кино мұрасын келер ұрпаққа сақтап жеткізу үшін маңызды.
Кинотеатрлар нарығында да өзгерістер бар. 2026 жылғы зерттеу бойынша, 1 қаңтардағы жағдаймен Қазақстанда 118 кинотеатр жұмыс істеген. Кинопрокат нарығында 63 субъект тіркелген. Зерттеу барысында нарықтың бірқатар өңірде ірі желілерге тәуелді екені және кинотеатрлардың бәсекеге қабілеттілігіне жаңа фильмдердің қолжетімділігі елеулі әсер ететіні атап өтілді.
Осылайша, 2026 жыл Қазақстан киносы үшін жаңа жобалар ғана емес, ұлттық кинематографияны
халықаралық деңгейде таныту, анимацияны дамыту және тарихи фильмдерді сақтау кезеңі болып отыр. Отандық киноның болашағы жаңа режиссерлердің шығармашылығына, көрермен сұранысына, мемлекеттік қолдауға және кино өндірісінің кәсіби деңгейіне байланысты.
БАҚЫТБЕК Гүлжан Жандосқызы
Алматы облысы, Балқаш ауданы, Қарой ауылы,
МДШО «Үлгілі орта мектебі» МКМ 11-сынып оқушысы.
Жетекшісі: Бейсенбаева Гүлзат Беристемовна,
қазақ тілі және әдебиеті пәні мұғалімі
