Сурет:https://egemen.kz/-bugin-ulttyq-dombyra-kuni
Домбыра – қазақтың жанын, тарихын, қуанышы мен мұңын бір арнаға тоғыстырған киелі үн. Қос ішектен төгілген күйде даланың тынысы мен елдің тағдыры қатар сөйлейді. Шілде айының алғашқы жексенбісінде аталып өтетін Ұлттық домбыра күні – жай мереке емес, ұлттық болмысты ұлықтайтын тағылымды күн.
Домбыраның үні қазақтың тарихын сөзсіз сөйлетеді. Бір күйдің өзінен тұтас дәуірдің ізі, бір әуеннен даланың кеңдігі мен адамның ішкі әлемі сезіледі. Мысалы, Құрманғазының «Сарыарқа» күйін тыңдағанда кең далаға деген сағыныш, еркіндікке ұмтылған рух, халықтың қуаты айқын сезіледі. Күй өнері арқылы ата-бабамыз ұрпаққа өнеге, өмірге көзқарас, елдік сана қалдырды. Осы себепті домбыра ұлттық мәдениеттің ғана емес, рухани сабақтастықтың да символына айналды.
Қазақ күй өнерін биікке көтерген Құрманғазы, Дәулеткерей, Тәттімбет, Дина, Қазанғап сияқты тұлғалардың мұрасы бүгінге дейін құнын жоғалтқан жоқ. Олардың шығармаларында табиғаттың сұлулығы, халықтың арман-аңсары, азаттыққа ұмтылған жүректің лүпілі анық сезіледі. Бұл күйлер тек тыңдаушыны тәнті етіп қоймай, ұлттық өнердің тереңдігін танытады.
Қазір Ұлттық домбыра күні еліміздің түкпір-түкпірінде түрлі мәдени шаралармен аталып өтеді. Күй тартыстар, концерттер, көрмелер мен шеберлік сабақтары арқылы жас буын дәстүрлі өнерге жақындай түседі. Бір мезетте домбыра үніне қосылған жұрттың ықыласы бұл аспаптың халықты біріктіретін күш екенін дәлелдейді.
Бүгінгі ұрпақ үшін домбыра үйрену – өткенді қайталау емес, тамырмен қайта табысу. Ұлттық құндылықты қадірлеу тілден, өнерден, тарихтан басталады. Домбыраның қоңыр үні үзілмей, әр үйде, әр жүректе жаңғырып тұрса, ұлт рухы да биіктей береді.
Ұлттық домбыра күні – қазақты бір шаңырақ астына ұйыстыратын, өткеннің аманатын бүгінге, бүгіннің үмітін ертеңге жалғайтын қасиетті күн. Домбыраның қос ішегінен төгілген әр күй – бірлікке шақырған үн, елдікке бастар жол, жас жүрекке жолданған аманат. Сондықтан домбыраның қоңыр үні ешқашан өшпесін: ол әр қазақтың жүрегінде жаңғырып, жас ұрпақты тамырына табыстырып, ұлт рухын мәңгі биіктете берсін.
Аяулым БҰХАРБАЙ
Астана қаласы, М.Әуезов атындағы
№86 мектеп-гимназиясының түлегі.
Республикалық «Farabi shakirti» журналы
мен www.farabishakirti.kz желілік басылым
сайтының Жас тілшісі
