Сурет: ЖИ, жолдаған автор
Қазақ әдебиеті десе, ең алдымен ойыма Мұқағали Мақатаев келеді. Оның өлеңдерін оқығанда әр сөзінің жүректен шыққаны бірден сезіледі. Сондықтан да халық оны «Мұзбалақ ақын» деп атайды. Меніңше, бұл атау Мұқағалидың ақындық болмысын дәл сипаттайды. Мұзбалақ қыран ешқашан төменге қарап ұшпайды, әрқашан биікте самғайды. Мұқағалидың поэзиясы да дәл сондай – биік, еркін әрі мәңгілік.
Мұқағали Мақатаев өлеңді жай ғана ұйқас үшін жазған жоқ. Ол адамдардың қуанышын да, қайғысын да, сағынышын да жүрегімен сезініп, қағаз бетіне түсірді. Сондықтан оның шығармалары бүгінге дейін өз құндылығын жоғалтқан жоқ. Ақынның өлеңдерін оқыған кезде кейде өзіңнің ішкі ойыңды біреу жазып қойғандай әсер аласың. Бұл – нағыз таланттың белгісі деп ойлаймын.
Мұқағалидың шығармаларында туған жерге деген сүйіспеншілік, анаға деген шексіз құрмет, махаббат, достық, өмірдің мәні мен адамгершілік сияқты тақырыптар ерекше орын алады. Мысалы, «Үш бақытым» өлеңі арқылы ақын Отанын, тілін және халқын бәрінен биік қоятынын көрсетеді. Ал «Аққулар ұйықтағанда» поэмасы табиғатты қорғау, ана махаббаты мен адам жауапкершілігі туралы терең ой салады. Осындай шығармалар оқырманды тек қызықтырып қана қоймай, өмір туралы ойланып, дұрыс шешім қабылдауға жетелейді.
Менің ойымша, Мұқағалиды «Мұзбалақ ақын» деп атаудың тағы бір себебі – оның ешкімге ұқсамайтын даралығы. Ол өз ойын батыл айтып, поэзияға жаңа тыныс әкелді. Көзі тірісінде еңбегі толық бағаланбағанымен, бүгінде оның шығармаларын сүйіп оқымайтын қазақ жоқтың қасы. Бұл – ақынның халық жүрегінен мәңгі орын алғанын дәлелдейді.
Қорытындылай келе, Мұқағали Мақатаев – қазақ поэзиясының ең биік тұлғаларының бірі. Оның шығармалары бізге туған елімізді сүюді, ата-ананы құрметтеуді, адамгершілікті сақтауды үйретеді. Осындай қасиеттері арқылы ол «Мұзбалақ ақын» деген атаққа әбден лайық деп есептеймін. Мұқағалидың өлеңдері әлі талай ұрпаққа рухани күш беріп, қазақ әдебиетінің көгінде мұзбалақтай қалықтай беретініне сенемін.
ДАУЛЕТ Ақтолқын
Павлодар облысы, Ақсу қаласы,
«Үштерек ауылы орта мектебінің» түлегі.
Республикалық «Farabi shakirti» журналы
мен www.farabishakirti.kz желілік басылым
сайтының Жас тілшісі
