Сурет:https://tengrinews.kz/
Шынымды айтсам, бұрын «жасанды интеллект» дегенді естігенде көз алдыма бірден роботтар мен фантастика келетін. Ал қазір таңертең оянғаннан ұйықтағанға дейін ЖИ-мен бірге жүрміз. Телефондағы аудармашы, Instagram-дағы ұсыныстар, Kaspi-дегі чат-бот – бәрі сол. Байқамай қалдық, бірақ болашақ баяғыда келген.
Неге оны «болашақтың негізі» дейміз? Өйткені ЖИ біздің қолымыз жетпейтін жерге жетіп жатыр. Менің нағашы ағам дәрігер. Ол бұрын рентген суретіне сағаттап қарайтын. Қазір ЖИ 10 секундта өкпедегі дақты тауып береді. Дәлдігі – 95 пайыз. Ағам тексереді де, ем тағайындайды. Яғни ЖИ дәрігерді жұмыссыз қалдырған жоқ. Керісінше, оған көбірек адам емдеуге уақыт берді.
Мектепті алайық. Біздің сыныпта 30 бала. Біреуі математикаға жүйрік, біреуі оқи алмай отырады. Мұғалімнің барлығына бірдей үлгеруі мүмкін емес. Ал ЖИ-мен жасалған қосымша әр баланың қатесін көріп, өзіне керекті есепті бере алады. Бұл енді арман емес. Қарағандыдағы бір мектепте сынап жатыр. Нәтиже бар.
Ал Қазақстанға бұл не береді? Мүмкіндік. Үлкен мүмкіндік. Біз мұнай мен мысты сатып отырмыз. Ертең ол бітеді. Ал ми біте ме? Жоқ. Қазақша сөйлейтін ЖИ жасасақ, оны өзбек те, қырғыз да, татар да қолданады. Бұл — жаңа мұнай. Теміржолды ЖИ басқарса, жүк кешікпейді. Егістікті дрон қарайтын болса, астық шығыны азаяды. Қарапайым нәрсе, бірақ миллиард теңге үнем.
Әрине, қорқыныш та бар. «Жұмыссыз қаламыз ба?» деген сұрақты көп естимін. Қалмаймыз. Бұрын атпен жүрген адамдар машина шыққанда жұмыссыз қалған жоқ. Олар жүргізуші болды. Таксист болды. Механик болды. Сол сияқты. Ертеңгі күні «промпт инженер», «ЖИ жаттықтырушы» деген мамандық шығады. Мәселе – соған дайын болуда.
Не істеу керек? Үш-ақ нәрсе. Бірінші — қорқуды қою керек. Телефонды қалай қолдануды үйренгендей, ЖИ-ді де үйренеміз. Екінші — қазақша дерек жинау. ЖИ біздің мақалды, тарихты, дауыс ырғағын білмесе, ол біздікі емес. Үшінші — заң. Біреудің суретін алып, ЖИ-мен жалған видео жасап жіберсе, ол қылмыс болуы керек. Болды.
Мен үшін болашақ деген – таңдау. Пойыз келіп тұр. Оған мінеміз бе, әлде перронда тұрып видеоға түсіріп қаламыз ба? Өз басым мінгім келеді. Себебі келесі пойыз 50 жылдан кейін келуі мүмкін. Ал біздің күтетін уақытымыз жоқ.
ЖИ – сиқыр емес. Балға сияқты құрал. Шеге қағуға да болады, саусақ ұруға да болады. Қалай қолданатынымыз – өзімізге байланысты. Мен өз басым шеге қаққым келеді. Үй салғым келеді. Болашақтың үйін. Іргетасын қазір қалап жатқан үйін.
САҒЫНДЫҚ Зере Азаматқызы,
Қарағанды қаласы, №59 ЖББМ 11-сынып оқушысы
Жетекшісі: Оразбаева Жанар Кенжебаевна,
Қазақ тілі және әдебиет пәндерінің мұғалімі