Сурет:Exclusive.kz сайтынан алынған
Астана қаласында жеңіл рельсті көлік жүйесінің (LRT) іске қосылуы – еліміздегі көлік саласындағы маңызды жаңалықтардың бірі. Көп жылдар бойы талқыланып, түрлі қиындықтарды бастан өткерген жоба ақыры жүзеге асып, қала тұрғындары мен қонақтарының игілігіне берілді. Бұл жаңалық ел ішінде үлкен қызығушылық тудырды, себебі LRT тек жаңа көлік құралы ғана емес, сонымен қатар қаланың дамуына әсер ететін маңызды инфрақұрылымдық жоба болып саналады. Астана – күн сайын өсіп, халқы көбейіп жатқан мегаполис. Сондықтан көлік кептелісін азайту, тұрғындардың уақытын үнемдеу және қауіпсіз қоғамдық көлік жүйесін дамыту мәселесі өзекті болды. Осы тұрғыдан қарағанда, LRT-ның ашылуы қаланың жаңа даму кезеңіне қадам басқанын көрсетеді.
LRT жобасының тарихы: Астанада LRT салу идеясы бірнеше жыл бұрын пайда болған еді. Негізгі мақсат – қаланың негізгі аудандарын бір-бірімен байланыстырып, жолаушылар қозғалысын жеңілдету болатын. Жоба алғаш ұсынылған кезде халықтың арасында үлкен үміт пайда болды. Себебі әлемнің дамыған қалаларында мұндай көлік жүйесі өте тиімді жұмыс істейді. Мысалы, көптеген елдерде жеңіл рельсті көлік халыққа жылдам әрі ыңғайлы қызмет көрсетеді.
Алайда бұл жоба оңай жүзеге аспады. Құрылыс барысында қаржылық қиындықтар, жобаны тоқтату мәселелері және түрлі пікірталастар болды. Кейбір адамдар бұл жобаның болашағына күмәнмен қарады. Қала ішінде ұзақ уақыт бойы аяқталмай тұрған тіректер мен құрылыс жұмыстары тұрғындарға ыңғайсыздық тудырды. Бірақ уақыт өте келе құрылыс қайта жалғасып, жоба толық аяқталды.
2026 жылы LRT ресми түрде іске қосылып, Астана тұрғындары жаңа көлік жүйесін пайдалана бастады. Бұл – ұзақ күткен еңбектің нәтижесі деуге болады.
LRT-ның ерекшеліктері: Астанадағы LRT жүйесінің басты ерекшелігі – оның жылдамдығы мен ыңғайлылығы. Жеңіл рельсті көлік арнайы жолмен қозғалады, сондықтан көлік кептелісіне тәуелді болмайды. Бұл әсіресе жұмысқа немесе оқуға асығатын адамдар үшін тиімді.
LRT бағыты әуежайдан басталып, «Нұрлы жол» теміржол вокзалына дейін жалғасады. Бұл бағыт қаланың маңызды нүктелерін байланыстырады. Жолаушылар бірнеше минут ішінде бұрын ұзақ уақыт алатын жолды жүріп өте алады. Сонымен қатар станциялар заманауи талаптарға сай жасалған. Күту алаңдары ыңғайлы, қауіпсіздік жүйелері орнатылған және мүмкіндігі шектеулі адамдарға арналған жағдайлар қарастырылған.
Тағы бір маңызды ерекшелік – экологиялық тазалығы. Кәдімгі автобустар мен автокөліктер ауаға зиянды газдар шығарады. Ал LRT электр қуатымен жұмыс істейтіндіктен, қоршаған ортаға зияны аз болады. Бұл экология мәселесі маңызды болып тұрған қазіргі заманда үлкен артықшылық саналады.
Қала тұрғындарына әсері: LRT-ның іске қосылуы ең алдымен Астана тұрғындарының күнделікті өміріне оң әсер етеді. Бұрын кептеліске байланысты адамдар жұмысқа кешігіп немесе жолда ұзақ уақыт өткізетін. Енді жолаушылар уақытын үнемдей алады. Бұл әсіресе таңертең және кешкі уақытта маңызды.
Сонымен қатар қоғамдық көліктің сапасы жақсарады. Адамдар автобусқа қарағанда ыңғайлы әрі жылдам көлік түрін пайдалану мүмкіндігіне ие болады. Туристер үшін де бұл жақсы жаңалық. Себебі қалаға алғаш келген адамдар әуежайдан теміржол вокзалына немесе басқа аудандарға тез жете алады.
Экономикалық жағынан қарасақ та, LRT қаланың дамуына ықпал етеді. Жаңа жұмыс орындары ашылады, көлік жүйесі жақсарады, ал кейбір аудандардың дамуы жылдамдайды. Әлемдік тәжірибеде заманауи көлік жүйесі бар қалалар инвесторлар үшін де тартымды болатыны белгілі.
LRT туралы қоғамда әртүрлі пікір бар. Кейбір адамдар бұл жобаның іске қосылғанына қуанып, оны заманауи қаланың белгісі деп санайды. Олар уақыт үнемдеу мен ыңғайлылықты басты артықшылық ретінде көреді.
Ал кейбір тұрғындар жобаның ұзаққа созылғанын және оған көп қаражат жұмсалғанын айтып сын білдіреді. Олардың пікірінше, бұл мәселе ертерек шешілуі керек еді. Дегенмен, көптеген адам жоба аяқталған соң оның пайдасын көруге мүмкіндік туғанын мойындайды.
Шын мәнінде, кез келген үлкен жоба бастапқыда сынға ұшырайды. Бірақ уақыт өте келе оның тиімділігі байқалады. Егер LRT жүйесі сапалы жұмыс істесе, халықтың сенімі арта түседі.
Қорыта айтқанда, Астана қаласында LRT-ның іске қосылуы – елорданың көлік жүйесіндегі үлкен өзгеріс. Бұл жоба тұрғындардың өмірін жеңілдетуге, уақытты үнемдеуге және қаланың экологиялық жағдайын жақсартуға бағытталған. Иә, жоба жолында түрлі қиындықтар болды, алайда оның іске қосылуы ұзақ еңбектің нәтижесі болып табылады.
Болашақта LRT желісі кеңейіп, қаланың басқа аудандарын да қамтуы мүмкін. Егер жүйе тиімді жұмыс істесе, Астана заманауи көлік инфрақұрылымы дамыған қалалардың қатарына қосылады. Сондықтан LRT – тек жаңа көлік құралы емес, елорданың болашағына жасалған маңызды инвестиция деп айтуға болады.
БЕЙІЛХАН Перизат,
«Ақмола облысы білім басқармасының Шортанды ауданы
бойынша білім бөліміСтепной ауылының жалпы орта
білім беретін мектебі» КММ — нің 11 «А» сынып оқушысы,
Шығармашылық жетекшісі: Серикбай Надя,
Қазақ тілі мен әдебиеті пәндерінің інің мұғалімі