📸 Сурет: ЖИ көмегімен жасалынды (Жасанды интеллект).
Жолдаған: автор Қыдырбай Ақнұр
Қазіргі жастардың күнделікті өмірінде кино мен сериалдар ерекше орын алады. Олар тек бос уақыт өткізу құралы ғана емес, сонымен қатар ой-санаға, құндылықтарға және эмоциялық күйге тікелей әсер ететін күшті ақпарат көзі болып саналады.
Бір жағынан, сапалы туындылар жастардың дүниетанымын кеңейтеді. Тарихи, биографиялық және әлеуметтік фильмдер білім береді, жанашырлықты дамытады. Зерттеулер моральдық сабақтары мен кейіпкерлердің күшті қасиеттерін көрсететін кинолардың просоциалды мінез-құлықты (көмек көрсету, ынтымақтастық) күшейтетінін дәлелдейді. Сондай-ақ, кейбір сериалдар жастарды белгілі бір мамандыққа шабыттандырып, өмірлік бағыт таңдауға көмектеседі.
Екінші жағынан, теріс әсері де айқын. Ұлыбританиядағы BBFC ұйымының 2025 жылғы зерттеуіне сәйкес (12–21 жас аралығындағы 2000 жас қатысқан), респонденттердің 45 пайызы көрген фильм немесе сериалдың психикалық жағдайына теріс әсер еткенін айтқан. Олардың ішінде 40 пайызы қайғылы немесе көңіл-күйі төмен сезімде болса, 39 пайызы алаңдаушылық сезген, 28 пайызы ұйқысының бұзылғанын мәлімдеген. Сонымен қатар, зорлық-зомбылық пен жалған идеалдар көп көрсетілетін контент агрессияны күшейтіп, уақытты көп алуы оқу үлгеріміне кері әсерін тигізуі мүмкін.
Қорытындылай келе, кино мен сериалдардың әсері көрерменнің таңдауына байланысты. Жастар сапалы мазмұнды сұрыптап, сыни ойлауды дамытуы, ал ата-аналар бақылау жасауы қажет. Дұрыс пайдаланылғанда бұл құрал пайдалы, ал шамадан тыс және сапасыз көру зиянды болуы мүмкін.
ҚЫДЫРБАЙ Ақнұр Бекболатқызы,
Астана қаласы, «Қайым Мұхамедханов»
атындағы №90 мектеп — гимназияның
11-сынып оқушысы
Пайдаланылған әдебиеттер
- British Board of Film Classification (BBFC). Over two in five young people say film or TV has negatively impacted mental wellbeing. – 2025. – 9 October. – URL: bbfc.co.uk/press-releases/over-two-in-five-young-people-say-film-or-tv-has-negatively-impacted-mental-wellbeing-as-70-felt-impact-lessened-if-made-aware-of-content-issues-in-advance (қаралған күні: 20.11.2026).
