Сурет: ЖИ, жолдаған автор
Қазіргі заманда Жасанды интеллект (ЖИ) адамзат дамуының маңызды бағыттарының біріне айналды. Ол – компьютерлік жүйелердің адамға тән ойлау, үйрену, шешім қабылдау сияқты қабілеттерді орындауына мүмкіндік беретін технологиялар жиынтығы. XXI ғасырда ЖИ ғылымда, медицинада, білімде және өндірісте кеңінен қолданылып, қоғам өміріне үлкен өзгерістер әкелуде.
Жасанды интеллектінің пайдасы
ЖИ-дің басты артықшылықтарының бірі – ақпаратты жылдам әрі дәл өңдеу қабілеті. Мысалы, медицина саласында ЖИ ауруларды ерте анықтауға көмектеседі. Бұл адам өмірін сақтап қалуға үлкен мүмкіндік береді. Сонымен қатар білім беру жүйесінде ЖИ оқушыларға жеке бағдарлама құрып, олардың білім деңгейіне қарай тапсырмалар ұсына алады.
Өндіріс пен экономикада ЖИ автоматтандыруды дамытып, адам еңбегін жеңілдетеді. Қауіпті жұмыстарды роботтар атқарып, адамдардың өмір қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Осы тұрғыда «Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей» деген мақал жаңа мазмұнға ие болады: адам мен технология бірігіп еңбек еткенде нәтиже тиімді болады.
Жасанды интеллектінің зияны
Дегенмен, ЖИ-дің кері әсерлері де жоқ емес. Ең алдымен, жұмыс орындарының қысқаруы – маңызды мәселе. Көптеген қарапайым мамандықтарды автоматтандырылған жүйелер алмастыруы мүмкін. Бұл қоғамда жұмыссыздық деңгейінің өсуіне әкелуі ықтимал.
Сонымен қатар, ЖИ-ге шамадан тыс тәуелділік адамның ойлау қабілетінің әлсіреуіне әсер етуі мүмкін. Адамдар дайын ақпаратқа сүйеніп, өз бетінше талдау жасау дағдыларын жоғалтуы мүмкін. Осыған байланысты «Ақыл азбайды, білім тозбайды» деген мақалдың мәні арта түседі: адам әрқашан өз білімін дамытып отыруы тиіс.
Тағы бір маңызды мәселе – ақпараттық қауіпсіздік. ЖИ арқылы жалған ақпарат тарату, киберқылмыс жасау қауіптері бар. Бұл қоғамның тұрақтылығына әсер етуі мүмкін.
Қорытынды
Қорыта айтқанда, жасанды интеллект – адамзат үшін үлкен мүмкіндік әрі үлкен жауапкершілік. Оның пайдасы мен зияны оны қалай қолдануға байланысты. Ғылыми тұрғыдан қарағанда, ЖИ – тек құрал, ал оның тиімділігі адамзаттың оны дұрыс пайдалануына тәуелді. «Таяқтың екі ұшы бар» демекші, ЖИ де екі жақты әсерге ие. Сондықтан болашақта бұл технологияны дамытуда адамгершілік, қауіпсіздік және білімділік қағидаларын басты назарда ұстау қажет.
АРИПБЕК Балнұр Ғалымжанқызы,
Республикалық «Farabi shakirti» журналы
мен www.farabishakirti.kz желілік басылым
сайтының Жас тілшісі
«Қосан Мамытов мектебінің» түлегі,
Түркістан облысы, Төле би ауданы, Зертас ауылы
Шығармашылық жетекшісі:
Адылбеков Ерлан Қуандықұлы,
мектеп директоры
