Жасанды интеллект — көмекші ме, әлде бәсекелес пе?

(сурет: https://bilimdinews.kz)

Жасанды интеллект (ЖИ) –  қазіргі  таңда тек технологиялық тренд қана емес, біздің  өміріміздің ажырамас бөлігіне айналған құбылыс. Ол біздің қалай жұмыс істейтінімізді, қалай оқитынымызды, тіпті қалай ойлайтынымызды өзгертіп жатыр. Осы орайда «ЖИ біздің адал көмекшіміз бе, әлде қауіпті бәсекелесіміз бе?» деген сұрақ туындайды.

ЖИ – Шексіз мүмкіндіктер сыйлайтын көмекші

Көптеген мамандар үшін ЖИ – бұл ең алдымен интеллектуалды серіктес. Оның басты артықшылықтарына мыналар жатады:

Тиімділік пен жылдамдық: Адам баласы апталап өңдейтін деректерді ЖИ санаулы секундта талдап береді. Бұл уақытты үнемдеуге және стратегиялық шешімдерге көбірек көңіл бөлуге мүмкіндік береді.

Рутинадан құтқару: Қайталанатын, жалықтыратын жұмыстарды (электронды поштаны сұрыптау, есептер шығару, код жазу) машинаға тапсырып, адам шығармашылыққа еркіндік алады.

Қолжетімді білім: ЖИ кез келген уақытта жауап беретін репетитор, кеңесші немесе аудармашы бола алады. Бұл тұрғыдан алғанда, ЖИ – адамның қабілетін арттыратын «экзоскелет» іспеттес. Ол бізді алмастырмайды, қайта бізді күштірек етеді

 ЖИ – Нарықтағы қатал бәсекелес

Екінші жағынан, ЖИ-дің қарқынды дамуы белгілі бір қорқыныш ұялататыны жасырын емес. Оны неге бәсекелес деп санаймыз?

Жұмыс орындарының қысқаруы: Бухгалтерлер, деректерді өңдеушілер, тіпті кейбір жағдайларда дизайнерлер мен мәтін жазушылар ЖИ-мен бәсекеге түсуге мәжбүр. Машина шаршамайды, қателеспейді және жалақы талап етпейді.

Стандарттардың өзгеруі: Енді «орташа» деңгейдегі маман болу жеткіліксіз. Себебі «орташа» жұмысты ЖИ тегін атқарады. Адамнан бұрынғыдан да жоғары біліктілік пен ерекше креативтілік талап етіледі.

Адам мен ЖИ: Кім жеңеді?

Шын мәнінде, бұл жерде мәселе «кім жеңеді?» дегенде емес, «кім бейімделеді?» дегенге тіреледі. ЖИ-дің ешқашан қолынан келмейтін, тек адамға ғана тән қасиеттер бар:

1. Эмоционалды интеллект: Эмпатия, түйсік (интуиция) және адамдармен шынайы қарым-қатынас орнату – бұл машина көшіре алмайтын құндылық.
2. Этикалық шешімдер: ЖИ логикаға сүйенеді, ал адам мораль мен құндылықтарға сүйенеді.
3. Сын тұрғысынан ойлау: ЖИ деректерді біріктіреді, бірақ жаңа парадигмаларды ойлап табу — адамның еншісінде.

Қорытынды, жасанды интеллект — бұл құрал. Пышақ сияқты: онымен тамақ істеуге де болады, жарақат алуға да болады. Егер біз оны бәсекелес ретінде көріп, одан қашсақ, уақыт көшінен қалып қоямыз. Ал егер оны құрал ретінде игерсек, ол біздің ең жақын көмекшімізге айналады.

Болашақта «адам мен ЖИ» емес, «ЖИ-ді қолданатын адам мен оны қолданбайтын адам» арасында бәсеке болады. Сондықтан бүгінгі міндет – технологиядан қорықпай, онымен тіл табысуды үйрену.

Толғанай  ЖАҚСЫЛЫҚҚЫЗЫ,

Алматы қаласы Білім Басқармасының

Алатау ауданы бойынша «№26 ЖББМ»  11 – сынып оқушысы