Сурет: ЖИ, жолдаған автор
Қазіргі таңда экология мәселесі бүкіл адамзат үшін өзекті тақырыптардың біріне айналды. Экология – тірі ағзалар мен қоршаған ортаның өзара байланысын зерттейтін ғылым саласы. Адам әрекетінің қарқынды дамуы табиғатқа айтарлықтай әсер етіп, жаһандық экологиялық проблемалардың туындауына себеп болды.
Әлемдегі экологиялық жағдай
Бүгінгі күні әлемде климаттың өзгеруі, ауа мен судың ластануы, биоалуантүрліліктің азаюы сияқты күрделі мәселелер байқалуда. Мысалы, Климаттың өзгеруі – ең өзекті проблемалардың бірі. Оның басты себептері – парниктік газдардың көбеюі және өндірістік қызметтің артуы.
Сонымен қатар, Ғаламдық жылыну мұздықтардың еруіне, теңіз деңгейінің көтерілуіне және табиғи апаттардың жиілеуіне әкеліп отыр. Өнеркәсіп пен көліктің дамуы атмосфераға зиянды заттардың бөлінуін көбейтті.
Ормандардың жаппай кесілуі де экологияға кері әсер етеді. Бұл жағдай жануарлар мен өсімдіктердің жойылуына алып келуде. Осыған байланысты «Бір тал кессең, он тал ек» деген халық мақалы табиғатты қорғаудың маңыздылығын айқын көрсетеді.
Қазақстандағы экологиялық жағдай
Қазақстан да экологиялық мәселелерден тыс қалған жоқ. Елімізде бірқатар аймақтарда табиғи тепе-теңдік бұзылған. Соның ең белгілі мысалы – Арал теңізі апаты. Су деңгейінің күрт төмендеуі аймақтың климатына және халық денсаулығына теріс әсер етті.
Сонымен қатар, Семей ядролық полигоны аймағында жүргізілген сынақтар қоршаған ортаға және адам өміріне үлкен зиян келтірді. Радиациялық ластану әлі күнге дейін өз әсерін толық жойған жоқ.
Ірі қалаларда ауа сапасының төмендеуі де маңызды мәселе болып отыр. Көлік санының артуы мен өндіріс орындарының жұмысы атмосфераны ластап, халықтың денсаулығына әсер етеді.
Ғылыми талдау. Ғылыми тұрғыдан қарағанда, экологиялық мәселелердің негізгі себебі – табиғи ресурстарды шамадан тыс пайдалану және қоршаған ортаға жауапсыз қарау. Экожүйенің бұзылуы адамзаттың болашағына қауіп төндіреді.
Қазақстанда және әлемде экологиялық жағдайды жақсарту үшін жасыл технологияларды енгізу, қалдықтарды қайта өңдеу және табиғатты қорғау шараларын күшейту қажет. «Табиғат – тіршілік көзі» деген сөздің мәні осында: табиғатты қорғау – адам өмірін қорғау.
Қорытынды.
Қорыта айтқанда, экология мәселесі – бүкіл әлемге ортақ проблема. Әрбір мемлекет, соның ішінде Қазақстан да, табиғатты қорғауға ерекше мән беруі тиіс. «Жер – ана, ел – бала» демекші, қоршаған ортаны сақтау – келер ұрпақ алдындағы басты міндетіміз.
Республикалық «Farabi shakirti» журналы
мен www.farabishakirti.kz желілік басылым
сайтының Жас тілшісі
«Қосан Мамытов мектебінің» түлегі,
Түркістан облысы,
Төле би ауданы, Зертас ауылы.
Шығармашылық жетекшісі:
Адылбеков Ерлан Қуандықұлы,
мектеп директоры

