Қазіргі таңда технология адам өмірінің барлық саласына терең еніп, күнделікті тіршіліктің ажырамас бөлігіне айналды. Соның ішінде жасанды интеллект (AI) – соңғы жылдардағы ең үлкен жаңалықтардың бірі. Ол білім беру, медицина, бизнес, өнер, журналистика және тұрмыстық қызмет салаларында кеңінен қолданылып жүр. Ал мектеп оқушылары үшін жасанды интеллект қандай мүмкіндік береді? Ол шынымен көмекші ме, әлде білімге кері әсер ете ме?
Жасанды интеллект — адамның ойлау қабілетін модельдейтін, ақпаратты талдап, шешім қабылдай алатын компьютерлік жүйе. Қазіргі таңда AI мәтін жазуға, есеп шығаруға, шет тілін үйретуге, презентация жасауға, сурет салуға, бағдарламалау кодтарын құрастыруға қабілетті. Тіпті кейбір платформалар жеке оқу жоспарын құрып, оқушының әлсіз тұстарын анықтай алады.
Мысалы, оқушы математикадан бір тақырыпты түсінбей қалса, жасанды интеллект оны бірнеше түрлі тәсілмен қайта түсіндіріп бере алады. Ал ағылшын тілін үйренушілер үшін AI сөйлесу серіктесі бола алады. Бұл – әсіресе ұялшақ немесе тілдік орта тапшы аймақта тұратын оқушылар үшін үлкен мүмкіндік. Сонымен қатар, жасанды интеллект оқушының жазба жұмысындағы қателерді түзетіп, кеңес беріп, оның ойлау қабілетін дамытуға көмектеседі.
Дүниежүзінде кейбір мектептерде жасанды интеллект негізінде жұмыс істейтін ақылды білім беру жүйелері енгізілген. Мысалы, Жапония мен Оңтүстік Кореяда AI оқушының білім деңгейін талдап, оған арнайы тапсырмалар дайындайды. Бұл әр баланың жеке қабілетіне қарай білім алуына жол ашады.
Алайда, технологияның мүмкіндігімен қатар, қауіптері де бар. Кейбір оқушылар дайын жауапқа тәуелді болып, өздігінен ойлануды азайтады. Шығармашылық тапсырмаларды толықтай жасанды интеллектке жүктеу — логикалық ойлау мен жазу дағдысының төмендеуіне алып келеді. Сонымен қатар, дайын ақпаратқа үйрену жауапкершіліктің азаюына себеп болуы мүмкін.
Мамандардың пікірінше, жасанды интеллектіні шектен тыс қолдану оқушының есте сақтау қабілетіне, зейініне және шығармашылық дамуына кері әсер етеді. Сондықтан AI-ды тек көмекші құрал ретінде пайдаланып, негізгі еңбекті оқушының өзі атқаруы өте маңызды.
Қорытындылай келе, жасанды интеллект — дұрыс қолданылған жағдайда, білім сапасын арттыратын қуатты құрал. Ал орынсыз пайдаланылса, ол оқушының дамуын тежейтін факторға
айналуы мүмкін. Болашақ ұрпақ ретінде біз технологияны саналы, мақсатты әрі жауапкершілікпен қолдануды үйренуіміз қажет. Сонда ғана жасанды интеллект біздің дамуға бастайтын сенімді серігіміз бола алады.
КЕРИМХАН Аружан,
Алматы қаласы Білім басқармасының
«№198 мектеп-гимназиясының» 11 сынып білім алушысы