Бетперде арқалаған үміт

Қазіргі Қазақстанда үнсіз жасалған жақсылықтың жаңа дәуірі басталды ма?

Қоғам кейде өз кейіпкерлерін күтпеген жерден табады. Олар мінберге шықпайды, марапат сұрамайды, тіпті жүзін де көрсетпейді. Бірақ олардың әрекеті мыңдаған адамның тағдырын өзгертеді. Соңғы жылдары Қазақстанда халық жүрегінен ерекше орын алған тұлғалардың бірі – «Бетпердедегі адам». Оның аты белгісіз болғанымен, ісі елге таныс. Кепка мен маска астына жасырынған бұл қайырым иесі мұқтаж жандарға баспана алып беріп, ауыр дертке шалдыққан балалардың еміне қаржы жинап, тағдыр тауқыметін тартқан отбасыларға тірек болып келеді.

Бұл құбылыс тек әлеуметтік желідегі тренд емес. Бұл – қоғамның рухани тамырымен сабақтасқан тарихи әрі мәдени феномен.

Ұлттық жадыдағы жасырын жомарттық

Қазақ қоғамында қайырымдылық ешқашан жария көрсетілім болмаған. Көшпелі өмір салты кезінде қалыптасқан «асар» дәстүрі халықтың бірлігі мен жанашырлығының айқын көрінісі еді. Қиындыққа тап болған отбасының үйін тұрғызу, малын қайтарып беру, тіршілігін түзету – ата-бабаларымыз үшін азаматтық парыз саналды.

Бүгінгі күні «Бетпердедегі адамның» әрекеті сол асар дәстүрінің цифрлық дәуірдегі жалғасы іспетті. Бұрын бір ауыл жұмылса, қазір бір пост арқылы тұтас ел көмектеседі. Оның әлеуметтік желі арқылы ұйымдастырған қайырымдылық акциялары халықтың ұжымдық жауапкершілік сезімін қайта оятқандай.

Әдебиет пен аңыздағы жасырын батыр бейнесі

Жасырын жақсылық жасаушы тұлғалар адамзат мәдениетінде ертеден бар. Батыс әдебиетіндегі Робин Гуд – әділет пен теңдіктің символы ретінде халық санасында сақталды. Ол да өз бейнесін жасырып, қоғамдағы теңсіздікпен күрескен кейіпкер еді.

Қазақ әдебиетінде де халық мүддесін жеке басынан жоғары қойған тұлғалар аз емес. Батырлар жырындағы кейіпкерлер ел үшін жанын пида етуге дайын бейнеде суреттеледі. Ал Абай шығармаларында адамгершілік пен мейірім – адам болмысының ең биік өлшемі ретінде қарастырылады. Ұлы ойшылдың «Адамзаттың бәрін сүй, бауырым деп» деген қағидасы бүгінгі қайырымдылық қозғалыстарының рухани негізіндей әсер қалдырады.

Осы тұрғыдан алғанда, «Бетпердедегі адам» – әдеби идеалдардың шынайы өмірдегі көрінісі іспетті символдық бейне.

Әлеуметтік желіден туған сенім феномені

Қазіргі Қазақстанда қайырымдылық мәдениеті жаңа кезеңге өтті. «Бетпердедегі адамның» Instagram парақшасында жарияланған көмектер миллиондаған қаралым жинап, қоғам назарын мұқтаж жандар мәселесіне аударды. Су тасқынынан зардап шеккен отбасыларға үй алып беруі, ауыр науқас балалардың еміне қаражат жинауы – оның қызметінің тек бір бөлігі ғана.

Ең маңыздысы – оның тұлғасын құпия ұстауы. Бұл әрекет қоғам назарын жеке адамнан гөрі жасалған игілікке бағыттайды. Қазақ дүниетанымындағы «жақсылық жаса да, жария етпе» қағидасы осындай әрекеттер арқылы жаңаша сипатқа ие болып отыр.

Қазіргі заманның рухани кейіпкері

Бүгінгі ақпараттық ғасырда атақ пен танымалдық басты құндылықтардың біріне айналғаны жасырын емес. Осындай уақытта өз бейнесін әдейі жасырған қайырым иесінің пайда болуы – әлеуметтік әрі философиялық құбылыс.

«Бетпердедегі адам» нақты бір тұлғадан гөрі қоғамдық үміттің символына айналды. Ол қоғамға бір маңызды ой салады: шынайы батырлық – жария мақтауда емес, адам өміріне жарық сыйлауда.

Үнсіз жасалған ерлік

Қазақстан тарихында халық қамын ойлаған тұлғалар әр дәуірде болған. Олар ел жадында есімдерімен ғана емес, жасаған істерімен сақталды. Бүгінгі цифрлық дәуірде сол дәстүр жаңа сипат алып отыр.

«Бетпердедегі адам» – қоғамдағы мейірім мен жанашырлықтың қайта жаңғыруының айқын белгісі. Оның бейнесі нақты бір адамның портретінен әлдеқайда кең ұғымға айналды. Бұл – үміттің, сенімнің және адамгершіліктің символы.

Қоғамға кейде үлкен өзгеріс жасау үшін атақты тұлға емес, жүрегі үлкен адам жеткілікті. Бетперде артында тұрған жан кім болса да, оның ісі ел санасында бір шындықты бекітті: жақсылықтың дауысы кейде үнсіз шығады, бірақ оның жаңғырығы халық жүрегінде ұзақ сақталады.

ТАҢАТАР  Нұрайна,

Атырау облысы, Құрманғазы ауданы,

«Абай атындағы жалпы орта мектебінің» 10-сынып оқушысы.

Жетекшісі: Айдана Әділханқызы,

Қазақ тілі мен әдебеиеті пәндерінің мұғалімі.

Сурет: https://dobro.press/dobro-media/story/v-kazahstane-nuzhdayushhimsya-pomogaet-neizvestnyj-chelovek-v-maske.